RİA taktırmayı düşünüyorsanız, hastalarımın her zaman onlar hakkında sahip olduğu altı yaygın sorunun yanıtlarını burada bulabilirsiniz.

RİA nedir?

RİA’lar, hamileliği önlemek için rahminize yerleştirilen küçük, esnek, T şeklinde cihazlardır.

İki farklı türü bulunmaktadır. Hormonlu ve Bakırlı RİA lar.Bakırlı RİA lar sperm için toksik olan bakırla sarılır. Diğer RİA’larda hamileliği önleyen hormonlar bulunur.

Bakırlı RİA, yerleştirildikten hemen sonra hamileliğe karşı korur. Hormonal RİA’lar, yalnızca adet döngünüzün ilk yedi gününde takılırlarsa gebelikleri hemen önler. Aksi takdirde, etkili olmaları bir hafta sürer.

RİA’lar yıllarca yerinde kalabilse de herhangi bir zamanda çıkarılabilirler. Çıkarıldıktan sonra hızla tekrar doğurgan olacaksınız. Bu, onları şu anda hamileliği önlemek isteyen ancak gelecekte hamile kalmak isteyen kadınlar için harika bir seçenek haline getiriyor.

RİA’lar nasıl çalışır?

Bakır RİA’lar, doğal bir sperm öldürücü olan az miktarda bakır salgılar. Hormonal RİA’lar, spermleri bloke etmek ve hapsetmek için servikal mukusu kalınlaştırır ve ayrıca yumurtaların yumurtalıklarınızdan çıkmasını önler.

RİA’lar en iyi doğum kontrol yöntemlerinden biridir. Yüzde birden az bir başarısızlık oranına sahipler. Zamanın yüzde dokuzunda başarısız olan doğum kontrol haplarından ve zamanın yüzde 21’inde yanlış kullanıma bağlı başarısız olan prezervatiflerden daha etkilidirler.

RİA taktırmak acıtıyor mu?

Çoğu kadın, yerleştirme işlemi sırasında kramp veya hafif rahatsızlık hisseder. Acı hissederseniz, genellikle sadece bir an sürer. RİA takıldıktan sonra baş dönmesi veya baygınlık hissedebilirsiniz. Randevunuzdan önce bir ibuprofen almanızı öneririm. Randevunuzun, serviksinizin doğal olarak açık olduğu adet döneminizin son günlerinde geldiğinden emin olmak rahatsızlığı azaltabilir.

RİA takma süreci pelvik muayene gibi başlar. Pelvik muayene sırasında kullanılan metal alet olan bir spekulum vajinanıza yerleştirilir. Bu, serviksinize erişim sağlamak için vajinanızı açar. Rahim ağzınızdan içinde RİA bulunan küçük bir tüp yerleştirilir. RİA kolları tüpte geriye doğru bükülür ve rahminize girdikten sonra açılır. İşlem genellikle beş dakikadan az sürer.

RİA’m varsa yine de adet dönemim olacak mı?

Çoğu kadın RİA ile biraz kramp ve lekelenme yaşar, ancak bu üç ila altı ay içinde geçer. Hormonal RİA’lar adet kramplarını azaltabilir ve daha hafif hale getirebilir. Bazı hastalarımın adetleri tamamen durdu. Bakır RİA’lar adetleri ağırlaştırabilir ve krampları daha da kötüleştirebilir, ancak bu genellikle zamanla geçer.

Doğumdan ne kadar sonra RİA alabilirim?

Doğumdan hemen sonra RİA alabilirsiniz. Ancak doğumdan sonra yerleştirme farklı bir teknik gerektirdiği için altı hafta beklemek isteyebilirsiniz.

RİA’ların güvensiz olduğu söylendi. Bu doğru mu?

Riskler küçük ama hastaların ne bekleyeceklerini bilmelerini seviyorum. Düzensiz kramp ve kanama yaygındır, ancak genellikle dört ila sekiz hafta içinde düzelir. Daha nadir görülen komplikasyonlar arasında malpozisyon veya perforasyon bulunur. Malpozisyon, RİA’nın uterusta anormal bir konuma sahip olduğu anlamına gelir. Perforasyon, RİA’nın karın boşluğundaki rahim duvarından geçtiği zamandır. Yerleştirmeye özen göstermek, bu sorunların önlenmesine yardımcı olur. Endişeleriniz varsa, ultrason bize konum konusunda güvence vermemize yardımcı olabilir.

Çoğu insan güvenli bir şekilde RİA taktırabilir. Ancak aşağıdaki durumlarda RİA taktırmamalısınız:

• Cinsel yolla bulaşan hastalık veya başka bir enfeksiyonunuz varsa veya olabilir
• hamile olabileceğinizden şüpheleniyorsanız
• Tedavi edilmemiş rahim ağzı kanserine sahipseniz
• Rahim kanseriniz varsa
• Adet döneminiz dışında vajinal kanamanız varsa
• Bakıra karşı allerjiniz, Wilson Hastalığı veya kanama bozukluğuz varsa (bakırlı ria için)

Genel olarak, RİA’lar harika bir doğum kontrol şeklidir. Son derece etkilidirler çünkü hata yapma şansınızı sınırlarlar. Bir hapı yutmayı hatırlamanıza gerek yoktur ve onu yanlış kullanamazsınız. Daha fazla sorunuz için doktorunuzla görüşmenizde fayda olacaktır. Sağlıklı günler dilerim.

Bu yöntemlerin bir kısmı kadının kullanımı içinken bir kısmı erkek için geliştirilmiştir. Gelişmiş ülkelerde en sık kullanılan yöntem doğum kontrol ilaçlarıdır. Her yöntemin kendine göre iyi ve kötü özellikleri bulunmaktadır. Başlıca korunma yöntemlerini özetlemek gerekirse;

1. Hormonal yöntemler
2. Bariyer yöntemleri
3. Rahim içi araçlar
4. Cerrahi yöntemler
5. Doğal yöntemler
6. Acil kontrasepsiyon

1.Hormonal Yöntemler:

Vücuttaki hormonların benzerleri verilerek yumurtlama engellenerek gebelik oluşumu önlenir.

• Doğum kontrol hapları: Adet döneminin başında başlanır. Hergün  aynı saatte alınmalıdır. Etkinliği en yüksek yöntemlerden biridir. Bırakıldığında doğurganlık hemen geri gelmektedir.
• Aylık ve 3 aylık iğneler: Aylık ve 3 aylık uygulanabilir. Adet döneminin ilk 5 gününde uygulanması gerekir. Adet düzensizliği, hatta hiç adet görememe, memelerde gerginlik hissi yan etkilerdendir. Uygulanması kolay, güvenilirliği yüksektir.
• İmplant: Cilt altına basit bir cerrahi işlemle uygulanır. 3 sene koruyuculuğu vardır. 3 sene sonra yenilenmesi gerekmektedir.

2. Bariyer Yöntemleri:

Sperm geçişini fiziksel olarak engeller. Yumurtlamaya bir etkisi yoktur. Sperm ile yumurtanın birleşmesi önlenir.

• Kondom: İlişkinin hemen başında takılması gerekir. Düzgün kullanılması halinde koruyuculuğu çok yüksektir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan da korur. Erkek tarafından kullanılan etkili bir yöntemdir.
• Diyafram: Lateks bir bariyerdir. Kadının rahim ağzına yerleştirilir. Spermin rahim ağzından geçip rahime ulaşmasını engeller. Kullanması zordur. Yaygın kullanılmamaktadır.

3.Rahim içi Araçlar:

• Bakırlı Spiral: Bakırdan yapılmış T şeklinde spirallerdir. Takılıp çıkarılması kolaydır. Etkin bir korunma sağlar. Adet kanamalarını arttırabilir. Adetliyken takılıp çıkarılması önerilir.
• Hormonlu Spiral: Rahim içi araç etkisinin yanında içerdiği hormonun yavaş salınımı neticesi gebelikten korunmayı sağlar. Artmış adet kanamalarını azaltır. Rahim duvar kalınlaşması tedavisinde de kullanılabilir.

4.Cerrahi Yöntemler:

• Tubal Ligasyon: Kadının sezaryen veya başka bir karın içi ameliyatı sırasında açık ya da laparaskopik yöntemle veya sadece işleme yönelik laparaskopik tüplerin bağlanma işlemidir. Yan etkisi düşük, geri dönüşü zor, etkinliği çok yüksektir.
• Vazektomi: Erkeğin tüplerinin bağlanma işlemidir. Erkekte tüpler karın dışında oldukları için lokal anestezi altında kolayca yapılır. Etkin ve kolay bir yöntemdir. İlk iki ay oluşmuş sperm akışı olabileceği için ek yöntem kullanmak gerekmektedir.

5. Doğal Yöntemler:

• Geri Çekme: Erkeğin boşalma esnasında kendini geri çekme yöntemidir. Ancak boşalma öncesi salgılanan sıvılarda da sperm hücresi bulunabileceği için etkin bir yöntem değildir.
• Takvim Yöntemi: Düzenli adet gören kadınlarda yumurtlama döneminde vücut ısıları artar ve vajinal salgılar değişkenlik gösterir. Bu dönemlerde ilişkiden kaçınarak ya da ek yöntem kullanarak gebelikten korunma sağlanabilir.
• Emzirme: Kadınlar lohusalık dönemlerinde düzenli emzirmeleri neticesi yumurtlamalarını engelleyebilmektedirler ancak yine güvenilir yöntemler değildir.

6.Acil Kontrasepsiyon:

Doğum kontrol hapı kullanırken almayı unuttunuz, prezervatifle korunurken prezervatif yırtıldı, spiraliniz düştü, doğal yöntemler kullanırken kazalar oldu veya ilişkiye hazırlıksız yakalandınız; Böyle durumlarda yapmak gereken acil kontrasepsiyon yöntemlerinden faydalanmaktır. Bunlardan en sık kullanılanı herkesin bildiği ertesi gün haplarıdır.

• Ertesi gün hapları: İlişki sonrası ilk 24 saatte alındığında yüksek oranda koruma sağlar. İlk 3 güne kadar etkilidir. Her adet döneminde bir kere kullanılabilir. Sık kullanılması adet düzenini bozabilir tavsiye edilmez. Sadece şüpheli durumlarda kullanılması önerilir ve etkilidir. Bu bir düşük yöntemi değildir, diğer kontrasepsiyon yöntemleri gibi gebeliğin oluşmasını engeller. Oluşmuş gebeliğin sonlandırılması durumu söz konusu değildir.
• Rahim içi araç uygulaması: İlişki sonrası ilk 5 gün içinde uygulanması halinde etkin bir koruma sağlar. Adet dönemi dışında uygulanması zordur özellikle hiç doğum yapmamış kadınlarda  uygulama ağrılı olabilir.

Ertesi Gün Hapı İşe Yaramadıysa Ne Yapmalı Ertesi Gün Hapı’nı ne kadar erken alırsanız, etkili olma olasılığı o kadar artar. İdeal olarak, 72 saatlik bir pencere içinde alınmalıdır.

Bu, korunmasız seks yaptığınız andan itibaren 3 gün. Ayrıca normal doğum kontrol yönteminizi kullanmaya devam etmelisiniz.

Ancak Ertesi Gün Hapı ve diğer korunma yöntemleri her durumda, yüzde 100 etkili değildir. Hamile kalacak olan her 8 kadından yaklaşık 7’sinin ilacı aldıktan sonra hamile kalmayacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca hapı aldıktan sonra 2 saat içinde kusarsanız işe yaramayabilir.

Gebelik Testi ne zaman yapılmalı

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 4 hafta içinde adet görmediyseniz, evde hamilelik testi yapmanız gerekir.

Negatif bir sonuç alırsanız 2 hafta daha bekleyin. Hala adet görmediyseniz, başka bir hamilelik testi yapın. Başka bir olumsuz sonuç alırsanız, neden adet olmadığınızı belirlemek için doktorunuza görünmenizi öneririz.

Test pozitifse

Hamilelik testiniz pozitifse, sonuçları doğrulamak için doktorunuzu görmek yine de iyi bir fikirdir. Ayrıca seçenekleriniz hakkında düşünmek için bir fırsattır. Hamileyseniz ve hamileliğinizi sürdürmek istiyorsanız hemen doğum öncesi bakıma başlayabilirsiniz.

Hamileliğe devam etmek istemediğinize karar verirseniz, doktorunuz size sunulan farklı kürtaj türlerini açıklayabilir.

Ertesi Gün Hapı’nı almadan önce

Ertesi Gün Hapı reçetesiz satılan bir ilaçtır. Bir doktora görünmeden veya reçete almadan çoğu eczanede alabilirsiniz.

Bu tür acil kontrasepsiyon genellikle “ertesi gün hapı” olarak adlandırılsa da, onu almak için kesinlikle sabaha kadar beklemeniz gerekmez.

Ayrıca adet döngünüzün neresinde olduğunuz da fark etmez. Bilmeniz gereken en önemli şey, ne kadar erken alırsanız, işe yarama şansının o kadar yüksek olmasıdır.

Bazı ilaçlar Ertesi Gün Hapı’nı daha az etkili hale getirebilir. Aşağıda belirttiğimiz ilaçları halen alıyorsanız, Ertesi Gün Hapı’nı almadan önce doktorunuzla görüşmeniz gerekir:

• barbitüratlar
• HIV, tüberküloz veya nöbetleri tedavi etmek için kullanılan ilaçlar
• bitkisel takviyeler St. John’s wort

Bunlardan herhangi birini aldıysanız veya levonorgestrel’e karşı alerjik bir reaksiyon yaşadıysanız, mümkün olan en kısa sürede doktorunuza görünün. Zaman çok önemlidir, ayrıca önerebilecekleri alternatif acil kontrasepsiyon yöntemleri vardır.

Ertesi Gün Hapı’nin normal bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanılması amaçlanmamıştır. Kendinizi iyi hissettiğiniz bir doğum kontrol yönteminiz yoksa doktorunuz başka bir yöntem seçmenize yardımcı olabilir. Acil kontrasepsiyonun cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) karşı hiçbir koruma sağlamadığını unutmayın.

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra çoğu kişinin doktora gitmesi gerekmez. Yan etkiler geçicidir ve yakında normale dönmelisiniz. Aşağıdaki durumlarda doktorunuzla iletişime geçin:

• Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 2 saat içinde kustunuz ve başka bir doz almanız gerekip gerekmediğini öğrenmek istiyorsunuz.
• Ertesi Gün Hapı’nı almanızın üzerinden 4 haftadan fazla zaman geçti ve henüz adet görmediniz veya pozitif bir gebelik testiniz olmadı.
• Birkaç gün sonra yavaşlama belirtisi göstermeyen çok ağır kanamanız var.
• Bir haftadan uzun süredir lekelenmeniz veya kanamanız varsa ve ayrıca karın ağrısı veya baş dönmesi yaşıyorsanız.
• Şiddetli karın ağrınız varsa. Bu durum, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir olay olan ektopik bir hamileliği gösterebilir.
• Hamile olduğunuzu düşünüyorsunuz ve sonraki adımları tartışmak istiyorsanız.

Yaygın değildir, ancak Ertesi Gün Hapı beklenmedik lekelenmelere ve kanamalara neden olabilir. Ertesi Gün Hapı, daha ağır veya daha hafif kanama veya adetinizin normalden daha erken veya daha geç olması gibi döneminizde başka değişikliklere neden olabilir. Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra bu tür kanama genellikle endişe nedeni değildir.

Ertesi Gün Hapı nasıl çalışır?

Ertesi Gün Hapı, yumurtlamayı geciktirerek çalışır, böylece sperm ve yumurta asla buluşmaz. Zaten yumurtladıysanız, döllenmiş bir yumurtanın döllenmesini veya implantasyonunu önleyebilir.

İçinde ne var?

Ertesi Gün Hapı, levonorgestrel adı verilen bir progestin içerir. Oral kontraseptiflerde kullanılan hormonla aynıdır, ancak tek bir daha yüksek dozda. Adet döngünüzün olağan düzenini etkileyebilecek hormon seviyelerinde bir değişikliğe neden olur.

Bu, aldığınız zaman ile bir sonraki adetinizin başlangıcı arasında lekelenmeye yol açabilir. Ayrıca adet döneminizin beklediğinizden bir hafta önce veya bir hafta sonra başlamasına neden olabilir. Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki ilk döneminiz, sizin için normalden biraz daha hafif veya daha ağır olabilir.

Unutmayın ki herkes farklıdır, bu nedenle bazı kişilerde bir sonraki adet döneminden önce lekelenme ve kanama olur, bazılarında olmaz. Vücudunuzun hormonlardaki artışa nasıl tepki vereceğini önceden bilmenin bir yolu yoktur.

Ne sıklıkla alabilirim?

Ertesi Gün Hapı’yi gerektiği kadar alabilirsiniz, ancak ne kadar çok alırsanız lekelenme ve adet düzensizliği yaşama olasılığınız o kadar artar. Kendinizi Ertesi Gün Hapı’na sık sık ihtiyaç duyuyorsanız, daha etkili olabilecek diğer doğum kontrol yöntemleri hakkında doktorunuzla konuşmanız faydalı olacaktır.

Ertesi Gün Hapı, düşüğe neden olmaz ve kürtaj hapı değildir. Ancak kullandıktan sonra büyük pıhtılar içeren ağır bir kanamanız olmamalıdır.

Hamile olabilir miyim?

Ertesi Gün Hapı’yi kullandıktan sonra bazı lekelenmeler zararsızdır. Yine de hamile olmadığınızın kesin bir işareti olarak alınmamalıdır.

İmplantasyon lekelenmesi, döllenmiş bir yumurta rahmin astarına yapıştığında meydana gelebilir. Bu, hamileliğin erken döneminde tamamen normaldir ve genellikle gebe kaldıktan yaklaşık 10 ila 14 gün sonra ortaya çıkar.

Hamile olmadığınızı ancak adet gördüğünüzde veya negatif gebelik testi yaptırdığınızda anlarsınız.

Döllenme karmaşık bir süreç gibi görünse de, bunu anlamak sizi kendi üreme sisteminiz hakkında bilgiyle donatabilir ve karar vermeniz için sizi güçlendirebilir.

Döllenme hakkında 10 gerçeğe daha yakından bakalım. Bunlardan bazıları sizi şaşırtabilir bile.

1. Fallop tüplerinde döllenme meydana gelir

Birçok insan döllenmenin rahimde veya yumurtalıklarda gerçekleştiğini düşünür, ancak bu doğru değildir. Döllenme, yumurtalıkları uterusa bağlayan fallop tüplerinde gerçekleşir.

Döllenme, bir sperm hücresi, fallop tüpündeki bir yumurta hücresiyle başarılı bir şekilde karşılaştığında gerçekleşir. Döllenme gerçekleştiğinde, bu yeni döllenmiş hücreye zigot denir. Buradan zigot, fallop tüpünden aşağıya ve uterusa doğru hareket edecektir.

Zigot daha sonra uterus astarına girer. Buna implantasyon denir. Zigot implante edildiğinde buna blastosist denir. Rahim astarı, sonunda bir fetüse dönüşen blastosisti “besler”.

Bu kuralın bir istisnası, in vitro fertilizasyon (IVF) ile olur. Bu durumda yumurtalar laboratuarda döllenir.

Fallop tüpleriniz tıkalı veya eksikse, döllenme vücudunuzun dışında gerçekleşeceği için IVF yoluyla hamile kalmanız hala mümkündür. Bu yöntemle bir embriyo döllendikten sonra rahme transfer edilir.

2. Yumurtlasanız bile döllenme her zaman gerçekleşmez

Yumurtlama, yumurtalıklarınızdan birinden olgun bir yumurtanın salınmasıdır. Yumurtlarsanız ve bir sperm hücresi yumurtayı başarılı bir şekilde dölleyemezse, yumurta basitçe fallop tüpünden aşağıya, uterustan ve vajinadan dışarı çıkacaktır. Rahim astarı döküldüğünde yaklaşık iki hafta sonra adet olacaksınız.

Döllenmenin gerçekleşmemesinin birkaç nedeni vardır. Buna kontrasepsiyon kullanımı ve kısırlık dahildir. Hamile kalmakta zorluk çekiyorsanız ve bir yıldan uzun süredir (veya 35 yaşın üzerindeyse altı aydan fazla süredir) deniyorsanız, sağlık uzmanınızla görüşün.

3. Yumurtlama sırasında iki yumurta salındığında ve her iki yumurta da döllendiğinde çift yumurta ikizi gebelik oluşur.

Genellikle, yumurtlama sırasında sadece bir yumurta salınır. Bununla birlikte, yumurtalıklar bazen aynı anda iki yumurtayı serbest bırakır. Her iki yumurtanın da iki farklı sperm hücresi tarafından döllenmesi mümkündür. Bu durumda ikizlere hamile kalabilirsiniz.

Bu ikizler, çift yumurta ikizleri (aynı zamanda tek yumurta ikizleri olarak da adlandırılır) olarak bilinecektir. İki ayrı yumurta hücresinden ve iki ayrı sperm hücresinden geldikleri için aynı DNA’ya sahip olmayacaklar ve aynı görünmeyebilirler.

IVF gibi doğurganlık tedavileri çoklu doğum olasılığını artırabilir. Bunun nedeni, doğurganlık tedavilerinin genellikle hamilelik şansını artırmak için aynı anda birden fazla embriyonun rahme aktarılmasını içermesidir. Doğurganlık ilaçları ayrıca yumurtlama sırasında birden fazla yumurtanın salınmasına neden olabilir.

4. Döllenmiş yumurta bölündüğünde tek yumurta ikizi gebelik oluşur

Bazen, tek bir embriyo döllendikten sonra bölünür ve tek yumurta ikizleri ile sonuçlanır. Her iki hücre de aynı yumurta hücresinden ve sperm hücresinden geldiği için, tek yumurta ikizleri aynı DNA’ya, aynı cinsiyete ve neredeyse aynı görünüme sahip olacaktır.

5. Döllenmiş yumurta rahime yerleşir

Yumurtlama noktasında uterus duvarı kalındır. Herhangi bir komplikasyon olmaksızın, döllenmiş yumurta (embriyo), kalınlaşmış uterus duvarına “yapışarak” uterusa yerleşmeye devam etmelidir.

Bir çok uzman, bir kişiyi ancak embriyo rahim duvarına başarılı bir şekilde implante edildikten sonra hamile olarak kabul eder. Başka bir deyişle, implantasyon hamileliğin başlangıcını işaret eder.

Ancak embriyo implant olmayabilir. Acil kontrasepsiyon, rahim içi araçlar (RİA) ve kısırlık, embriyonun implante edilmesini önleyebilir.

6. Acil doğum kontrol hapları ve RİA kürtaj değildir

Standart oral kontrasepsiyon ve acil kontrasepsiyon hapları (“Ertesi gün hapı”) yumurtlamayı önler. Hapı aldığınızda yumurtlamanın zaten gerçekleşmiş olması durumunda, ABD Gıda ve İlaç İdaresi, bunun döllenmiş bir yumurtanın implante edilmesini engelleyebileceğini not eder.

RİA, servikal mukusu kalınlaştırarak çalışır. Bu hem yumurtlamayı önleyebilir hem de spermi öldüren veya hareketsizleştiren bir ortam oluşturarak döllenme olasılığını önleyebilir.

Uzmanlar tarafından yalnızca implantasyon gerçekleştiğinde hamile olarak kabul edildiğiniz için RİA’lar hamileliği sonlandırmaz. Aksine, hamileliğin olmasını engellerler. Uzmanlar, RİA’ların ve acil kontrasepsiyonun kürtaj değil, kontrasepsiyon olduğunu belirtiyor.

RİA’lar ve acil doğum kontrol haplarının her ikisi de son derece etkili doğum kontrol yöntemleridir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, her ikisi de hamileliği önlemede yüzde 99 etkilidir.

7. Dış gebelik Döllenmiş yumurtanın rahim dışına yerleştiği zamandır

Döllenmiş yumurta rahim zarından başka bir yere yuva yaparsa buna dış gebelik denir. Dış gebeliklerin yaklaşık yüzde 90’ı, embriyo fallop tüplerinden birine implante edildiğinde meydana gelir. Ayrıca servikse veya karın boşluğuna da yapışabilir.

Ektopik gebelikler, tüp yırtılmasını önlemek için hızlı tedavi gerektiren tıbbi acil durumlardır.

8. Hamilelik testleri idrarınızda veya kanınızda hCG’yi tespit eder

İmplantasyon gerçekleştikten sonra plasenta oluşur. Bu noktada vücudunuz insan koryonik gonadotropin (hCG) hormonunu üretecektir. Mayo Clinic’e göre, hamileliğin erken evrelerinde hCG seviyeleri her iki ila üç günde bir ikiye katlanmalıdır.

Hamilelik testleri, vücudunuzdaki hCG’yi tespit ederek çalışır. Evde hamilelik testlerinde olduğu gibi idrarınızı test edebilir veya sağlık hizmeti sağlayıcınız aracılığıyla kanınızı test edebilirsiniz. İdrarınızı evde hamilelik testi ile test ediyorsanız, testi idrarınızın en yoğun olduğu sabah olduğu için ilk iş olarak yapın. Bu, testin hCG seviyenizi ölçmesini kolaylaştıracaktır.

9. Hamileliğinizin 1. Haftası, döllenmeden değil, son adetinizin ilk gününden itibaren sayılır.

Gebeliğin “gebelik yaşı”, gebelik süresidir. Hamile olduğunuzu öğrendiğinizde, doktorunuz veya ebeniz hamileliğinizin gebelik yaşını haftalar halinde sayabilir. Çoğu bebek 39 veya 40. haftada doğar.

Birçok insan, gebelik yaşının döllenme ile başladığını, “1. haftanın” hamile kaldığınız hafta olduğunu düşünür, ancak durum böyle değildir. 1. Hafta aslında son adetinizin ilk gününden geriye dönük olarak sayılır. Yumurtlama genellikle adetinizin ilk gününden yaklaşık 14 gün sonra gerçekleştiğinden, döllenme genellikle hamileliğin “3. haftasında” gerçekleşir. Yani, gebelik döneminin ilk iki haftasında aslında hiç hamile değilsiniz.

10. Gebeliğin 9. haftasından itibaren embriyo fetüs olarak kabul edilir.

Embriyo ile fetüs arasındaki fark gebelik yaşıdır. Gebeliğin 8. haftasının sonuna kadar döllenmiş yumurtaya embriyo denir. Tıbbi açıdan, 9. haftanın başından itibaren bir fetüs olarak kabul edilir.

Bu noktada tüm ana organlar gelişmeye başlamıştır ve plasenta hormon üretimi gibi birçok işlemi üstlenmektedir.

Burada ertesi gün hapı türevlerini sürekli kullanım için tasarlanmadıklarını dikkate almak önemlidir. Bu nedenle hatırlanması gereken ilk kural: bu tarz ilaçlar sadece acil ve erken bir şekilde gebeliğin önlenmesi için gerekli bir önlemdir.

 Kullanım Endikasyonları

Acil gebelik önleme, yakınlaşmadan sonra gerekli önlemlerin alınmasını (ertesi gün hapı veya farklı bir acil doğum kontrol yöntemi) içeren, istenmeyen gebeliği önlemeye yönelik bir seçenektir. Acil durumlarda bir kadının ivedilikle aldığı önlemlerdir .Tüm önlemler ne kadar erken tamamlanırsa, etkinlikleri o kadar fazla olabilir. Acil kontrasepsiyonun zamanında kullanılması ile gebelik riski % 98 oranında azalır.

 Acil doğum kontrolü yöntemlerine başvurular genellikle şu durumlarda olur:

– Prezervatifte bir delinme ya da sızıntı var ise;

– Kaçırılan doğum kontrol hapı alımı 2 veya daha fazla gün ise;

– Vajina içerisine bilerek ya da bilmeyerek boşalma meydana geldi ise;

Acil kontrasepsiyon yöntemleri yumurtlamayı ve döllenmeyi önlemek ve yumurtanın implantasyonunu yani embriyonun tutunmasını önlemek için kullanılır. Bu tür önleyici tedbirler kürtajla karıştırılmamalıdır. Kürtaj, döllenmiş ve rahim duvarına tutunmuş  yumurtanın çıkarılması anlamına gelir – ortaya çıkan ve gelişen gebelik kesintiye uğrar. Aynı zamanda, acil kontrasepsiyon yöntemleri, gebeliğin kendisini önlemek için tasarlanmıştır.

Hamilelik nasıl önlenir?

Ülkemizde uygulanan acil hamilelik önleme yöntemleri için 4 farklı seçenek mevcuttur

– KOK’ler (kombine oral kontraseptifler – karma doğum kontrol hapları );

– Levonorgestrel içeren ertesi gün hapları

– Ulipristal asetat içeren ertesi gün hapları

– Rahim içi cihazlar

İlaçların etkinliğini etkileyen uygulama zamanı, adet döngüsü aşaması, kadının vücut kitle indeksi bir dizi faktör vardır. Rahim boşluğuna yumurta implantasyonu döllenmeden yaklaşık 5 gün sonra gerçekleşir ve 1 haftada tamamlanır. İmplantasyon süreci bittiğinde, acil kontrasepsiyon kullanmanın bir anlamı yoktur. Artık etkili olmayacaktır. Muhtemel bir hamilelik ancak korunmasız cinsel ilişkiden sonraki ilk iki ile üç gün içinde önlenebilir. Unutulmamalıdır ki, bir kadının genital sistemindeki sperm canlılığı 3 ile 7 gün arasında iken döllenmemiş bir yumurta bir güne kadar kadın genital sistemi içerisinde sağ kalabilir

Hamileliği önlemek için hangi ilaçların daha iyi olduğu sorusuna cevap vermek imkansızdır. Önemli olan bunları zamanında uygulamaktır. İlaç kullanımı ne kadar erken olursa o kadar etkili olur. Levonorgestrel, sentetik bir progestojen türevidir. Buna dayanan ilaçların etkisi, yumurtlamayı engelleme ve aynı zamanda spermi hareketsizleştirme yeteneğinden kaynaklanmaktadır ve en az yan etkili seçeneklerden biridir.

 Acil gebelik önlemek için bir yöntem kullanmak gerekliyse, aşağıdaki tavsiyelere uyulmalıdır:

– Cinsel ilişkiden sonraki ilk  3  gün içinde ertesi gün hapı kullanılmalıdır (en ideali ilişkiden 12 saat içinde kullanılmalıdır.

– Korunmasız cinsel ilişkiden sonra üç günden fazla zaman geçtiyse, bir rahim içi cihaz (spiral) taktırılmalıdır

– Acil kontrasepsiyon ilaçları 6 ayda bir defadan fazla kullanılmamalıdır ;

– Tıbbi ürünlerle ilgili talimatlara kesinlikle uyulmalıdır ;

– Adet döngüsü gecikirse, hemen gebelik testi yapılmalıdır;

AK, adet döngünüzün uzunluğunu etkileyebilir, yani bir sonraki adetiniz normalden daha geç veya daha erken gelebilir. Genellikle, bir hafta öncesinden bir hafta sonrasına kadar herhangi bir zamanda olabilir.

Ancak herkes farklıdır ve adetinizin gelmesi daha da uzun sürebilir.

İlk adetiniz nasıl olacak?

Ertesi Gün Hapı‘de bulunan hormonlar, bir sonraki adet döneminizi çeşitli şekillerde değiştirebilir. Bazı insanlar hiçbir değişiklik fark etmeyebilirken, diğerleri farklı sürelerden daha ağır kanamaya kadar her şeyi bildirmiştir.

Zamanlama

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra ilk adetinizin ne zaman geleceğini tam olarak tahmin etmek zor. Bazı insanlar normal zamanda adet görürken, diğerleri bunu beklenenden birkaç gün önce veya sonra yaşarlar.

Bazı araştırmalar, adet döngünüzde Ertesi Gün Hapı’nı ne kadar erken alırsanız, bir sonraki adetinizin de o kadar erken olacağını öne sürüyorlar. Ancak, bu kesin olarak kanıtlanmamıştır.

Süre

Tıpkı zamanlamada olduğu gibi, adet döneminizin süresi de değişebilir. Ancak, her zamanki gibi aynı miktarda sürmesi ihtimali vardır.

Araştırmalar, hem yumurtlamadan önce hem de adet döngüsünde daha sonra AK almanın normalden daha uzun bir süreye sahip adet günlerine neden olabileceğini bulmuştur.

Genel özellikler

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra normalden daha hafif veya daha ağır kanama fark edebilirsiniz.

Ertesi Gün Hapını ayda birden fazla veya tek bir adet döngüsünde birden fazla kullandıysanız, kanama yoğunluğundaki değişiklikler daha olası olabilir.

Diğer semptomlar

Ertesi Gün Hapı, mide bulantısından baş ağrısına kadar değişen yan etkilere neden olabilse de, bu semptomlar genellikle 24 saat sonra kaybolur.

Bu nedenle adetiniz geldiğinde normal kramplar ve hassasiyetten başka bir şey hissetmeyebilirsiniz. Ancak adetiniz normalden ağırsa, kendinizi yorgun hissedebilir ve enerji eksikliği hissedebilirsiniz.

Kullanılacak adet ürünleri

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki ilk adet döneminde normal adet ürünlerinizi kullanabilirsiniz. Ancak özellikle ağır dönemler, tampon ve ped gibi çift katmanlı koruma gerektirebilir.

Adet Kanamanızı Ertesi Gün Hapı’na bağlı kanamadan farklı kılan nedir?

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra hafif kanama veya lekelenme olması normaldir. Sizin de başınıza gelmesi genellikle endişelenecek bir şey değildir.

Lekelenme, AK hapının vücudunuzda saldığı ekstra hormonların bir yan etkisidir. Ancak aynı zamanda erken hamileliğin bir işareti olabilir, bu nedenle adet döngünüzü takip etmeye çalışın ve emin değilseniz hamilelik testi yapın.

Zamanlama

Ertesi Gün Hapını aldıktan birkaç gün sonra kanama olma eğilimindedir. Ancak bazı kişilerde lekelenme hiç görülmeyebilir.

Süre

Bir veya iki gün sürebilir, ancak daha uzun süre kalabilir. Her şeyde olduğu gibi, cevap Ertesi Gün Hapı hormonlarının vücudunuzu ve döngünüzü nasıl etkilediğine bağlıdır.

Genel özellikler

Lekelenme gerçek bir adet dönemi gibi görünmeyecektir. Bunun yerine, çok daha hafiftir ve genellikle tuvalet kağıdında veya iç çamaşırınızda birkaç kan lekesi olarak görünür. Renk pembe ve kırmızıdan kahverengiye kadar her şey olabilir.

Diğer semptomlar

Ertesi Gün Hapı’na bağlı kanama normal adet kanamanızdan farklı olduğu için şiddetli kramplar gibi tipik adet belirtileri yaşamanız pek olası değildir.

Bununla birlikte, aşağıdakiler gibi bir veya daha fazla Ertesi Gün Hapı yan etkisi ile gelebilir:

• mide bulantısı
• karın ağrısı
• tükenmişlik
• baş ağrısı
• baş dönmesi
• göğüslerde hassasiyet
• kusma
• ishal

Bunlar birkaç günden fazla sürmemelidir.

Kullanılacak adet ürünleri

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra oluşabilecek kanama genellikle çok hafiftir, bu nedenle ağır adet korumasına ihtiyacınız olmaz. Ancak iç çamaşırınızın içine sızabileceğinden endişeleniyorsanız, bir astarlı külot giymeyi düşünebilirsiniz.

Ertesi Gün Hapı’nin işe yarayıp yaramadığını başka nasıl anlayabilirsiniz?

Ertesi Gün Hapının işe yarayıp yaramadığını bilmenin regl dönemini beklemekten başka yolu yoktur.

Lekelenme veya hafif kanamanın adet ile aynı şey olmadığını unutmayın, bu nedenle her iki şekilde de bilmeden önce birkaç hafta beklemeniz gerekebilir.

Ertesi Gün Hapı neden döneminizi bu şekilde etkiler?

Ertesi Gün Hapı, bir yumurtanın salınmasını durdurarak hamileliği önlemek için levonorgestrel adı verilen sentetik bir hormon kullanır.

Levonorgestrel doğum kontrol haplarında bulunur, ancak Ertesi Gün Hapı vücudunuzun doğal hormon seviyelerini değiştirebilecek daha yüksek bir doz içerir.

Ekstra hormonlar da adet döngüsünü etkileyerek daha erken veya gecikmeli bir adetin yanı sıra daha ağır veya daha hafif kanamaya neden olabilir.

Ya beklenenden daha uzun sürdüyse ve hala adet olmadıysanız?

Ertesi Gün Hapı’nin adet döneminizin zamanlamasını etkilemesi normaldir. Ancak, normalden bir hafta sonraysa veya Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 3 hafta içinde hala gelmediyse, hamile olma olasılığınız vardır.

İşe yaramadığını düşünüyorsanız ne yapmalısınız?

Levonorgestrel içeren AK hapları, cinsel ilişkiden sonraki 24 saat içinde alındığında hamilelik şansını yüzde 95 oranında azaltabilir. Hap, cinsel ilişkiden 24 ila 72 saat sonra alınırsa, bu yüzde 88’e düşer.

Ertesi Gün Hapı’nin işe yarayıp yaramadığından emin değilseniz, hamilelik testi yapmalısınız. Döngünüzü takip ediyorsanız ve adetinizin en az bir hafta geciktiğini biliyorsanız, hemen bir tane test satın alın.

Ancak adet döngünüzün neresinde olduğunuzdan emin değilseniz, hamilelik testi yapmadan önce Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra 3 hafta bekleyin.

Hamilelik testleri, gebe kaldıktan yalnızca birkaç gün sonra üretilen insan koryonik gonadotropin (hCG) adlı belirli bir hormon türünü tespit eder. Bu yüzden çok erken almak yanlış bir sonuç verebilir.

Testiniz negatif çıkarsa, adetinizin gelip gelmediğini görmek için birkaç hafta daha bekleyin. Olmazsa, başka bir hamilelik testi yapın ve sonuç bir kez daha negatif çıkarsa gecikmeli adetler hakkında tavsiye almak için bir doktora gidin.

Sonuç pozitifse, bir doktor randevusu alın. Hamileliğinizi onaylayabilecek ve hem tıbbi hem de cerrahi kürtajlar dahil olmak üzere mevcut tüm seçenekler hakkında sizinle konuşabileceklerdir.

Sonuç olarak

Ertesi Gün Hapı insanları farklı şekillerde etkiler, bu nedenle adet döngünüzün değişip değişmeyeceğini tahmin etmek imkansızdır.

Ancak, Ertesi Gün Hapı sonrası ilk döneminizi normalden bir hafta önce veya sonra geçirmek endişelenecek bir şey değildir. Ve bu değişikliklerin yalnızca geçici olduğunu unutmayın, çünkü döngünüz bir sonraki sefer kendi kendine düzelmelidir.

Hâlâ erken veya geç adet görüyorsanız veya anormal kanama seviyeleri yaşıyorsanız, bir doktor veya başka bir sağlık kuruluşu ile konuşmalısınız.

Ertesi Gün Hapı, progestin hormonunun sentetik bir formu olan levonorgestrel içeren bir acil kontrasepsiyon (EC) şeklidir.

Ertesi Gün Hapı, cinsel ilişkiden sonra 120 saat (5 gün) içinde alınırsa hamileliği önlemeye yardımcı olabilir. Zaten hamileyseniz işe yaramaz.

Neden bazı insanlar ikisini karıştırıyor?

Şu anda Ertesi Gün Hapı haplarının nasıl çalıştığı hakkında bazı tartışmalar var. Kafa karışıklığına ek olarak, insanlar hamileliğin ne zaman başladığı konusunda hemfikir değiller.

Cinsel ilişkiden sonra hamile kalmak bir hafta kadar sürebilir. Bu süreç, aşağıdakileri içeren karmaşık bir dizi adımı içerir:

• Yumurtalıklardan bir yumurtanın salınması (yumurtlama)
• Yumurtanın sperm tarafından penetrasyonu (döllenme)
• Döllenmiş bir yumurtanın veya zigotun uterusa gömülmesi (implantasyon)

Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) ve Amerikan Kadın Doğum ve Jinekologlar Koleji (ACOG) gibi tıbbi kuruluşlar, hamileliği yukarıda listelenen üçüncü adım olan implantasyonla başlamak olarak tanımlar.

Ancak diğer uzmanlar hamileliğin döllenme ile başladığına inanıyor.İşte Ertesi Gün Hapı hakkındaki kafa karışıklığı da, hapın döllenmeden sonra işe yarayabilme olasılığıyla ilgili gibi görünüyor

Ertesi Gün Hapı nasıl çalışır?

Mevcut araştırmalar, Ertesi Gün Hapı’nin esas olarak yumurtlamayı geciktirerek veya önleyerek çalıştığını göstermektedir. Ayrıca döllenmeyi önleyebilir.

Bildiğimiz kadarıyla Ertesi Gün Hapı, bir yumurta döllendikten sonra artık etkili olmuyor. Döllenmiş bir yumurtanın rahme yerleşmesini engellemez veya zaten yerleştirilmiş olan bir zigota müdahale etmez.

2015 literatür incelemesinin yazarları da dahil olmak üzere bir dizi araştırmacı bu fikre meydan okudu. Ertesi Gün Hapı’nin sadece yumurtlama aşamasında çalışamayacak kadar etkili olduğunu savundular ve muhtemelen döllenmeden sonra etkileri olduğu sonucuna vardılar. Bunun doğru olup olmadığını henüz bilmiyoruz.

Gerçekten de, 2019 tarihli bir literatür taramasının yazarları, bir yumurta döllendikten sonra Ertesi Gün Hapı’nin hiçbir etkisinin olmadığını kanıtlamanın bilimsel olarak mümkün olmayabileceğini belirtti.

Ancak elimizdeki en iyi kanıta göre uzmanlar, Ertesi Gün Haplarının döllenmeden sonra işe yaramadığını vurguladılar. Ayrıca standart tıbbi tanıma göre hamileliğin implantasyon ile başladığını unutmamak gerekiyor.

İlaç Kullanımı Sonrasında kanama olması normal mi?

Vajinal kanama, Ertesi Gün Hapı’nin yaygın bir yan etkisi değildir, ancak olabilir. Ertesi Gün Hapı ve diğer acil korunma haplarındaki hormonlardan kaynaklanır. Genellikle kanama hafiftir ve kendi kendine geçer.

Nadir durumlarda, kanama daha ciddi bir şeyden kaynaklanabilir. Aşağıdaki durumlarda tıbbi yardım almalısınız:

• alışılmadık derecede ağır kanama
• birkaç günden fazla süren beklenmedik kanama
• kramplar veya baş dönmesi gibi diğer semptomların eşlik ettiği kanama