• Etkinlik: Tüm enjeksiyon türleri çok etkilidir – Ancak, her defasında iğne yaptırmayı unutmamanız gereklidir. Kadınlar enjeksiyonu zamanında yaptırdığında, her 100 kadında 99’unda hamilelik önlenecektir.
• Yan etkileri: en yaygın olanlar düzensiz kanama ve iştahın artması ve böylece kilo alımıdır. Bu yöntemi kullanan yüksek sayıda kadında, ilk kullanım yılından sonra aylık kanama duracaktır. Merak etmeyin; bunun zararı yoktur!
• Kullanım güçlüğü: düşük – 1, 2 veya 3 ayda bir (şartlarınıza göre mevcut türlere bağlı olarak) iğne vurulmanız gereklidir.
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaz.

Özet:

Evet, aklınızdaki tam da bu! Bir şırınga, bir iğne ve vücudunuza enjekte edilen bir sıvı. Enjeksiyon, yumurtalıklarınızın yumurta üretmesini engeller. Ayrıca, spermin başta yumurtaya ulaşmasını engellemeye yardımcı olmak üzere servikal mukusunuzu kalınlaştırır. Farklı türleri bulunmaktadır – bazıları ülkenizde mevcut olmayabilir.

• Aylık enjeksiyonlar: Bir ay boyunca sizi korur! Progestin ve östrojen olmak üzere iki hormon içerir.
• NET-EN veya iki aylık enjeksiyonlar: progestin içerir. İki ay boyunca sizi korur! Östrojen almayan kadınlar için mükemmel bir seçenektir.
• DMPA veya üç aylık enjeksiyonlar: Progestin içerir. Üç ay boyunca sizi korur! Östrojen almayan kadınlar için mükemmel bir seçenektir.

Bu nadir bir durum değildir, ancak çoğu zaman çok fazla endişe getirir. Bu kaygının bir kısmı, ertesi gün hapının gerçekte ne olduğu ve hap almak dışında başka seçenekler olup olmadığı konusundaki belirsizlikten kaynaklanır. Şimdi Arkanıza yaslanın ve okumaya devam edin, çünkü Dr Hanım bize acil kontrasepsiyonun ne olduğu, nasıl çalıştıkları ve seçeneklerinizin neler olduğu hakkında bilgi veriyor…

Acil Kontrasepsiyon nedir?

Acil kontrasepsiyon, korunmasız cinsel ilişkiden sonra veya kullandığınız kontrasepsiyon başarısız olursa, örneğin bir doğum kontrol hapını almayı unutmanız veya kondomunuzun yırtılması gibi durumlarda, hamileliği önlemek için kullanılır. Acil doğum kontrol hapı da dahil olmak üzere, genellikle ertesi gün hapı olarak bilinen hapların iki türü vardır. Ayrıca rahim içi araçlarda (RİA veya spiral olarak da bilinir) kullanılabilir.

Acil kontrasepsiyon düzenli olarak kullanılan bir şey olmamalı, ancak diğer kontrasepsiyon yöntemleri başarısız olduğunda son çare olarak kullanılabilir. Acil kontrasepsiyonun sizi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı korumadığını hatırlamak da önemlidir, bu nedenle kendinizi prezervatiflerle korumanız ve korunmasız cinsel ilişkiye girip girmediğiniz veya prezervatifinizin yırtılması durumunda CYBH kontrolü yaptırdığınızdan emin olmanız gerekir.

Ertesi gün hapları (Acil kontraseptif haplar)

Piyasadaki iki farklı etken maddeli ertesi gün hapları mevcuttur. Her ikisi etken madde de, aç veya tok karnına su ile bütün olarak yutulması gereken tek bir tablet şeklindedir. Tableti aldıktan sonra iki saat içinde kusarsanız, tablet tam olarak emilmemiş olabileceğinden bir tane daha almalısınız. İlk seferinde kusarak tableti çıkarmanız durumunda, ikinci tabletin yerinde kalmasını sağlamak için bir bulantı önleyici ilaç kullanmakta fayda vardır. Ertesi gün hapı bir kez aldığınızda, yalnızca o seferlik hamileliği önlemeye yarar. Yani ertesi gün hapını kullanmanızdan sonra, aynı adet döngüsünde yaşanan başka herhangi bir korunmasız cinsel ilişki halinde gebelikten korumaz.

Levonorgestrel içeren haplar

Levonorgestrel korunmasız cinsel ilişkiden 72 saat sonra alınabilir. Yumurtalıklarınızın yumurta salmasını önleyen levonorgestrel adı verilen sentetik bir hormon içerir. Levonorgestrel aldığınızda bir yumurta zaten salındıysa, ilaç aynı zamanda spermin onu döllemesini durdurmaya da yardımcı olur. Bu nedenle, etkisi iki katlıdır.

 Bu hapı reçetesiz olarak eczanelerden temin edebilirsiniz. Adından da anlaşılacağı gibi, korunmasız cinsel ilişkiden sonra ertesi gün hapını ne kadar erken alırsanız, hamileliği önlemede o kadar etkili olur. Seksten sonraki ilk 24 saat içinde alınırsa %95 etkilidir ve 24-48 saat sonra alınırsa bu etkinlik %85’e, seksten 48-72 saat sonra sadece %58’e düşer.

Ertesi gün hapları yan etkileri

Ertesi gün hapı kullanmak çok güvenlidir, ancak tüm ilaçlar gibi bazı insanlar yan etkiler yaşar. Bunlar mide bulantısı, kusma, baş dönmesi, yorgunluk, meme hassasiyeti, baş ağrısı ve karın ağrısını içerir. Ertesi gün hapı aldıktan sonra adet döngüsünün düzensiz olması çok yaygındır ve bu durum 3 ay sonra normale dönmelidir.

• Haplar yaklaşık 50 yıldır kullanılmaktadır. Yutması kolaydır ve olumlu yan etkileri olabilir.
• Etkinlik: hap, muntazam alındığında gerçekten etkilidir ancak çoğu kadın muntazaman kullanmamaktadır. Muntazaman kullanıldığında, 100 kadından 99’unda hamile kalma önlenecektir.
• Yan etkileri: en yaygınları göğüslerde ağrı, bulantı, lekelenme ve cinsel dürtünün azalmasıdır.
• Kullanım güçlüğü: yüksek. Her gün aynı saatte bir hap yutmanız gereklidir.
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruma sağlamaz.

Özet:

“Hap”, her ay için paketlenmiş küçük bir tablettir.  Bazıları ona “oral doğum kontrol yöntemi” demektedir. Her gün aynı saatte olmak üzere günde bir defa yutulur. Piyasada mevcut birçok farklı hap türü vardır ve sıklıkla yeni seçenekler sunulmaktadır. Birçoğu yumurtalıklarınızın yumurtlamasına engel olan hormonlar salgılayarak çalışır. Hormonlar ayrıca servikal mukusunuzun kalınlaşmasını sağlar ve böylece spermin başta yumurtaya girmesini engellemeye yardımcı olur.

Hap türleri:

Kombinasyon. Kombinasyon hapları, yumurtlamayı önlemek için iki tür hormon kullanır – östrojen ve progestin. Bir aylık kombinasyon hapı, 3 haftalık hormon-bazlı haplar ile bir haftalık hormonsuz haplar içerir. Her ay reglinizi beklerken hormonsuz hapları yutarsınız.

Sadece Progestin. Bu haplarda östrojen bulunmaz ve kombinasyon haplarına hassassanız sıklıkla tavsiye edilirler. Kombinasyon hapında yan etkiler görüyorsanız da bu tür tavsiye edilir. Ayın her günü küçük miktarda progestin salgılar ve belirli bir haftada regli olmazsınız.

MODERN YÖNTEMLER

• Hormonlu RIA
• Hormonsuz RIA
• Implant
• Hap
• Enjeksiyon
• Deri Bantı
• Halka

BARİYER YÖNTEMLER

• Kondom
• Kadın Kondomu
• Diayafram
• Sünger
• Spermisitler

GERİ DÖNÜŞÜMSÜZ YÖNTEMLER

• Kısırılaştırma (Tüp ligasyonu, Vazektomi)

GELENEKSEL YÖNTEMLER

• Geri Çekme
• Doğurganlık Bilici (takvim metodu)

AK, adet döngünüzün uzunluğunu etkileyebilir, yani bir sonraki adetiniz normalden daha geç veya daha erken gelebilir. Genellikle, bir hafta öncesinden bir hafta sonrasına kadar herhangi bir zamanda olabilir.

Ancak herkes farklıdır ve adetinizin gelmesi daha da uzun sürebilir.

İlk adetiniz nasıl olacak?

Ertesi Gün Hapı’de bulunan hormonlar, bir sonraki adet döneminizi çeşitli şekillerde değiştirebilir. Bazı insanlar hiçbir değişiklik fark etmeyebilirken, diğerleri farklı sürelerden daha ağır kanamaya kadar her şeyi bildirmiştir.

Zamanlama

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra ilk adetinizin ne zaman geleceğini tam olarak tahmin etmek zor. Bazı insanlar normal zamanda adet görürken, diğerleri bunu beklenenden birkaç gün önce veya sonra yaşarlar.

Bazı araştırmalar, adet döngünüzde Ertesi Gün Hapı’nı ne kadar erken alırsanız, bir sonraki adetinizin de o kadar erken olacağını öne sürüyorlar. Ancak, bu kesin olarak kanıtlanmamıştır.

Süre

Tıpkı zamanlamada olduğu gibi, adet döneminizin süresi de değişebilir. Ancak, her zamanki gibi aynı miktarda sürmesi ihtimali vardır.

Araştırmalar, hem yumurtlamadan önce hem de adet döngüsünde daha sonra AK almanın normalden daha uzun bir süreye sahip adet günlerine neden olabileceğini bulmuştur.

Genel özellikler

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra normalden daha hafif veya daha ağır kanama fark edebilirsiniz.

Ertesi Gün Hapını ayda birden fazla veya tek bir adet döngüsünde birden fazla kullandıysanız, kanama yoğunluğundaki değişiklikler daha olası olabilir.

Diğer semptomlar

Ertesi Gün Hapı, mide bulantısından baş ağrısına kadar değişen yan etkilere neden olabilse de, bu semptomlar genellikle 24 saat sonra kaybolur.

Bu nedenle adetiniz geldiğinde normal kramplar ve hassasiyetten başka bir şey hissetmeyebilirsiniz. Ancak adetiniz normalden ağırsa, kendinizi yorgun hissedebilir ve enerji eksikliği hissedebilirsiniz.

Kullanılacak adet ürünleri

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki ilk adet döneminde normal adet ürünlerinizi kullanabilirsiniz. Ancak özellikle ağır dönemler, tampon ve ped gibi çift katmanlı koruma gerektirebilir.

Adet Kanamanızı Ertesi Gün Hapı’na bağlı kanamadan farklı kılan nedir?

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra hafif kanama veya lekelenme olması normaldir. Sizin de başınıza gelmesi genellikle endişelenecek bir şey değildir.

Lekelenme, AK hapının vücudunuzda saldığı ekstra hormonların bir yan etkisidir. Ancak aynı zamanda erken hamileliğin bir işareti olabilir, bu nedenle adet döngünüzü takip etmeye çalışın ve emin değilseniz hamilelik testi yapın.

Zamanlama

Ertesi Gün Hapını aldıktan birkaç gün sonra kanama olma eğilimindedir. Ancak bazı kişilerde lekelenme hiç görülmeyebilir.

Süre

Bir veya iki gün sürebilir, ancak daha uzun süre kalabilir. Her şeyde olduğu gibi, cevap Ertesi Gün Hapı hormonlarının vücudunuzu ve döngünüzü nasıl etkilediğine bağlıdır.

Genel özellikler

Lekelenme gerçek bir adet dönemi gibi görünmeyecektir. Bunun yerine, çok daha hafiftir ve genellikle tuvalet kağıdında veya iç çamaşırınızda birkaç kan lekesi olarak görünür. Renk pembe ve kırmızıdan kahverengiye kadar her şey olabilir.

Diğer semptomlar

Ertesi Gün Hapı’na bağlı kanama normal adet kanamanızdan farklı olduğu için şiddetli kramplar gibi tipik adet belirtileri yaşamanız pek olası değildir.

Bununla birlikte, aşağıdakiler gibi bir veya daha fazla Ertesi Gün Hapı yan etkisi ile gelebilir:

• mide bulantısı
• karın ağrısı
• tükenmişlik
• baş ağrısı
• baş dönmesi
• göğüslerde hassasiyet
• kusma
• ishal

Bunlar birkaç günden fazla sürmemelidir.

Kullanılacak adet ürünleri

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra oluşabilecek kanama genellikle çok hafiftir, bu nedenle ağır adet korumasına ihtiyacınız olmaz. Ancak iç çamaşırınızın içine sızabileceğinden endişeleniyorsanız, bir astarlı külot giymeyi düşünebilirsiniz.

Ertesi Gün Hapı’nin işe yarayıp yaramadığını başka nasıl anlayabilirsiniz?

Ertesi Gün Hapının işe yarayıp yaramadığını bilmenin regl dönemini beklemekten başka yolu yoktur.

Lekelenme veya hafif kanamanın adet ile aynı şey olmadığını unutmayın, bu nedenle her iki şekilde de bilmeden önce birkaç hafta beklemeniz gerekebilir.

Ertesi Gün Hapı neden döneminizi bu şekilde etkiler?

Ertesi Gün Hapı, bir yumurtanın salınmasını durdurarak hamileliği önlemek için levonorgestrel adı verilen sentetik bir hormon kullanır.

Levonorgestrel doğum kontrol haplarında bulunur, ancak Ertesi Gün Hapı vücudunuzun doğal hormon seviyelerini değiştirebilecek daha yüksek bir doz içerir.

Ekstra hormonlar da adet döngüsünü etkileyerek daha erken veya gecikmeli bir adetin yanı sıra daha ağır veya daha hafif kanamaya neden olabilir.

Ya beklenenden daha uzun sürdüyse ve hala adet olmadıysanız?

Ertesi Gün Hapı’nin adet döneminizin zamanlamasını etkilemesi normaldir. Ancak, normalden bir hafta sonraysa veya Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 3 hafta içinde hala gelmediyse, hamile olma olasılığınız vardır.

İşe yaramadığını düşünüyorsanız ne yapmalısınız?

Levonorgestrel içeren AK hapları, cinsel ilişkiden sonraki 24 saat içinde alındığında hamilelik şansını yüzde 95 oranında azaltabilir. Hap, cinsel ilişkiden 24 ila 72 saat sonra alınırsa, bu yüzde 88’e düşer.

Ertesi Gün Hapı’nin işe yarayıp yaramadığından emin değilseniz, hamilelik testi yapmalısınız. Döngünüzü takip ediyorsanız ve adetinizin en az bir hafta geciktiğini biliyorsanız, hemen bir tane test satın alın.

Ancak adet döngünüzün neresinde olduğunuzdan emin değilseniz, hamilelik testi yapmadan önce Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra 3 hafta bekleyin.

Hamilelik testleri, gebe kaldıktan yalnızca birkaç gün sonra üretilen insan koryonik gonadotropin (hCG) adlı belirli bir hormon türünü tespit eder. Bu yüzden çok erken almak yanlış bir sonuç verebilir.

Testiniz negatif çıkarsa, adetinizin gelip gelmediğini görmek için birkaç hafta daha bekleyin. Olmazsa, başka bir hamilelik testi yapın ve sonuç bir kez daha negatif çıkarsa gecikmeli adetler hakkında tavsiye almak için bir doktora gidin.

Sonuç pozitifse, bir doktor randevusu alın. Hamileliğinizi onaylayabilecek ve hem tıbbi hem de cerrahi kürtajlar dahil olmak üzere mevcut tüm seçenekler hakkında sizinle konuşabileceklerdir.

Sonuç olarak

Ertesi Gün Hapı insanları farklı şekillerde etkiler, bu nedenle adet döngünüzün değişip değişmeyeceğini tahmin etmek imkansızdır.

Ancak, Ertesi Gün Hapı sonrası ilk döneminizi normalden bir hafta önce veya sonra geçirmek endişelenecek bir şey değildir. Ve bu değişikliklerin yalnızca geçici olduğunu unutmayın, çünkü döngünüz bir sonraki sefer kendi kendine düzelmelidir.

Hâlâ erken veya geç adet görüyorsanız veya anormal kanama seviyeleri yaşıyorsanız, bir doktor veya başka bir sağlık kuruluşu ile konuşmalısınız.

Ertesi Gün Hapı İşe Yaramadıysa Ne Yapmalı Ertesi Gün Hapı’nı ne kadar erken alırsanız, etkili olma olasılığı o kadar artar. İdeal olarak, 72 saatlik bir pencere içinde alınmalıdır.

Bu, korunmasız seks yaptığınız andan itibaren 3 gün. Ayrıca normal doğum kontrol yönteminizi kullanmaya devam etmelisiniz.

Ancak Ertesi Gün Hapı ve diğer korunma yöntemleri her durumda, yüzde 100 etkili değildir. Hamile kalacak olan her 8 kadından yaklaşık 7’sinin ilacı aldıktan sonra hamile kalmayacağı tahmin edilmektedir. Ayrıca hapı aldıktan sonra 2 saat içinde kusarsanız işe yaramayabilir.

Gebelik Testi ne zaman yapılmalı

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 4 hafta içinde adet görmediyseniz, evde hamilelik testi yapmanız gerekir.

Negatif bir sonuç alırsanız 2 hafta daha bekleyin. Hala adet görmediyseniz, başka bir hamilelik testi yapın. Başka bir olumsuz sonuç alırsanız, neden adet olmadığınızı belirlemek için doktorunuza görünmenizi öneririz.

Test pozitifse

Hamilelik testiniz pozitifse, sonuçları doğrulamak için doktorunuzu görmek yine de iyi bir fikirdir. Ayrıca seçenekleriniz hakkında düşünmek için bir fırsattır. Hamileyseniz ve hamileliğinizi sürdürmek istiyorsanız hemen doğum öncesi bakıma başlayabilirsiniz.

Hamileliğe devam etmek istemediğinize karar verirseniz, doktorunuz size sunulan farklı kürtaj türlerini açıklayabilir.

Ertesi Gün Hapı’nı almadan önce

Ertesi Gün Hapı reçetesiz satılan bir ilaçtır. Bir doktora görünmeden veya reçete almadan çoğu eczanede alabilirsiniz.

Bu tür acil kontrasepsiyon genellikle “ertesi gün hapı” olarak adlandırılsa da, onu almak için kesinlikle sabaha kadar beklemeniz gerekmez.

Ayrıca adet döngünüzün neresinde olduğunuz da fark etmez. Bilmeniz gereken en önemli şey, ne kadar erken alırsanız, işe yarama şansının o kadar yüksek olmasıdır.

Bazı ilaçlar Ertesi Gün Hapı’nı daha az etkili hale getirebilir. Aşağıda belirttiğimiz ilaçları halen alıyorsanız, Ertesi Gün Hapı’nı almadan önce doktorunuzla görüşmeniz gerekir:

• barbitüratlar
• HIV, tüberküloz veya nöbetleri tedavi etmek için kullanılan ilaçlar
• bitkisel takviyeler St. John’s wort

Bunlardan herhangi birini aldıysanız veya levonorgestrel’e karşı alerjik bir reaksiyon yaşadıysanız, mümkün olan en kısa sürede doktorunuza görünün. Zaman çok önemlidir, ayrıca önerebilecekleri alternatif acil kontrasepsiyon yöntemleri vardır.

Ertesi Gün Hapı’nin normal bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanılması amaçlanmamıştır. Kendinizi iyi hissettiğiniz bir doğum kontrol yönteminiz yoksa doktorunuz başka bir yöntem seçmenize yardımcı olabilir. Acil kontrasepsiyonun cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) karşı hiçbir koruma sağlamadığını unutmayın.

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra çoğu kişinin doktora gitmesi gerekmez. Yan etkiler geçicidir ve yakında normale dönmelisiniz. Aşağıdaki durumlarda doktorunuzla iletişime geçin:

• Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 2 saat içinde kustunuz ve başka bir doz almanız gerekip gerekmediğini öğrenmek istiyorsunuz.
• Ertesi Gün Hapı’nı almanızın üzerinden 4 haftadan fazla zaman geçti ve henüz adet görmediniz veya pozitif bir gebelik testiniz olmadı.
• Birkaç gün sonra yavaşlama belirtisi göstermeyen çok ağır kanamanız var.
• Bir haftadan uzun süredir lekelenmeniz veya kanamanız varsa ve ayrıca karın ağrısı veya baş dönmesi yaşıyorsanız.
• Şiddetli karın ağrınız varsa. Bu durum, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir olay olan ektopik bir hamileliği gösterebilir.
• Hamile olduğunuzu düşünüyorsunuz ve sonraki adımları tartışmak istiyorsanız.

Yaygın değildir, ancak Ertesi Gün Hapı beklenmedik lekelenmelere ve kanamalara neden olabilir. Ertesi Gün Hapı, daha ağır veya daha hafif kanama veya adetinizin normalden daha erken veya daha geç olması gibi döneminizde başka değişikliklere neden olabilir. Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra bu tür kanama genellikle endişe nedeni değildir.

Ertesi Gün Hapı nasıl çalışır?

Ertesi Gün Hapı, yumurtlamayı geciktirerek çalışır, böylece sperm ve yumurta asla buluşmaz. Zaten yumurtladıysanız, döllenmiş bir yumurtanın döllenmesini veya implantasyonunu önleyebilir.

İçinde ne var?

Ertesi Gün Hapı, levonorgestrel adı verilen bir progestin içerir. Oral kontraseptiflerde kullanılan hormonla aynıdır, ancak tek bir daha yüksek dozda. Adet döngünüzün olağan düzenini etkileyebilecek hormon seviyelerinde bir değişikliğe neden olur.

Bu, aldığınız zaman ile bir sonraki adetinizin başlangıcı arasında lekelenmeye yol açabilir. Ayrıca adet döneminizin beklediğinizden bir hafta önce veya bir hafta sonra başlamasına neden olabilir. Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki ilk döneminiz, sizin için normalden biraz daha hafif veya daha ağır olabilir.

Unutmayın ki herkes farklıdır, bu nedenle bazı kişilerde bir sonraki adet döneminden önce lekelenme ve kanama olur, bazılarında olmaz. Vücudunuzun hormonlardaki artışa nasıl tepki vereceğini önceden bilmenin bir yolu yoktur.

Ne sıklıkla alabilirim?

Ertesi Gün Hapı’yi gerektiği kadar alabilirsiniz, ancak ne kadar çok alırsanız lekelenme ve adet düzensizliği yaşama olasılığınız o kadar artar. Kendinizi Ertesi Gün Hapı’na sık sık ihtiyaç duyuyorsanız, daha etkili olabilecek diğer doğum kontrol yöntemleri hakkında doktorunuzla konuşmanız faydalı olacaktır.

Ertesi Gün Hapı, düşüğe neden olmaz ve kürtaj hapı değildir. Ancak kullandıktan sonra büyük pıhtılar içeren ağır bir kanamanız olmamalıdır.

Hamile olabilir miyim?

Ertesi Gün Hapı’yi kullandıktan sonra bazı lekelenmeler zararsızdır. Yine de hamile olmadığınızın kesin bir işareti olarak alınmamalıdır.

İmplantasyon lekelenmesi, döllenmiş bir yumurta rahmin astarına yapıştığında meydana gelebilir. Bu, hamileliğin erken döneminde tamamen normaldir ve genellikle gebe kaldıktan yaklaşık 10 ila 14 gün sonra ortaya çıkar.

Hamile olmadığınızı ancak adet gördüğünüzde veya negatif gebelik testi yaptırdığınızda anlarsınız.

Döllenme karmaşık bir süreç gibi görünse de, bunu anlamak sizi kendi üreme sisteminiz hakkında bilgiyle donatabilir ve karar vermeniz için sizi güçlendirebilir.

Döllenme hakkında 10 gerçeğe daha yakından bakalım. Bunlardan bazıları sizi şaşırtabilir bile.

1. Fallop tüplerinde döllenme meydana gelir

Birçok insan döllenmenin rahimde veya yumurtalıklarda gerçekleştiğini düşünür, ancak bu doğru değildir. Döllenme, yumurtalıkları uterusa bağlayan fallop tüplerinde gerçekleşir.

Döllenme, bir sperm hücresi, fallop tüpündeki bir yumurta hücresiyle başarılı bir şekilde karşılaştığında gerçekleşir. Döllenme gerçekleştiğinde, bu yeni döllenmiş hücreye zigot denir. Buradan zigot, fallop tüpünden aşağıya ve uterusa doğru hareket edecektir.

Zigot daha sonra uterus astarına girer. Buna implantasyon denir. Zigot implante edildiğinde buna blastosist denir. Rahim astarı, sonunda bir fetüse dönüşen blastosisti “besler”.

Bu kuralın bir istisnası, in vitro fertilizasyon (IVF) ile olur. Bu durumda yumurtalar laboratuarda döllenir.

Fallop tüpleriniz tıkalı veya eksikse, döllenme vücudunuzun dışında gerçekleşeceği için IVF yoluyla hamile kalmanız hala mümkündür. Bu yöntemle bir embriyo döllendikten sonra rahme transfer edilir.

2. Yumurtlasanız bile döllenme her zaman gerçekleşmez

Yumurtlama, yumurtalıklarınızdan birinden olgun bir yumurtanın salınmasıdır. Yumurtlarsanız ve bir sperm hücresi yumurtayı başarılı bir şekilde dölleyemezse, yumurta basitçe fallop tüpünden aşağıya, uterustan ve vajinadan dışarı çıkacaktır. Rahim astarı döküldüğünde yaklaşık iki hafta sonra adet olacaksınız.

Döllenmenin gerçekleşmemesinin birkaç nedeni vardır. Buna kontrasepsiyon kullanımı ve kısırlık dahildir. Hamile kalmakta zorluk çekiyorsanız ve bir yıldan uzun süredir (veya 35 yaşın üzerindeyse altı aydan fazla süredir) deniyorsanız, sağlık uzmanınızla görüşün.

3. Yumurtlama sırasında iki yumurta salındığında ve her iki yumurta da döllendiğinde çift yumurta ikizi gebelik oluşur.

Genellikle, yumurtlama sırasında sadece bir yumurta salınır. Bununla birlikte, yumurtalıklar bazen aynı anda iki yumurtayı serbest bırakır. Her iki yumurtanın da iki farklı sperm hücresi tarafından döllenmesi mümkündür. Bu durumda ikizlere hamile kalabilirsiniz.

Bu ikizler, çift yumurta ikizleri (aynı zamanda tek yumurta ikizleri olarak da adlandırılır) olarak bilinecektir. İki ayrı yumurta hücresinden ve iki ayrı sperm hücresinden geldikleri için aynı DNA’ya sahip olmayacaklar ve aynı görünmeyebilirler.

IVF gibi doğurganlık tedavileri çoklu doğum olasılığını artırabilir. Bunun nedeni, doğurganlık tedavilerinin genellikle hamilelik şansını artırmak için aynı anda birden fazla embriyonun rahme aktarılmasını içermesidir. Doğurganlık ilaçları ayrıca yumurtlama sırasında birden fazla yumurtanın salınmasına neden olabilir.

4. Döllenmiş yumurta bölündüğünde tek yumurta ikizi gebelik oluşur

Bazen, tek bir embriyo döllendikten sonra bölünür ve tek yumurta ikizleri ile sonuçlanır. Her iki hücre de aynı yumurta hücresinden ve sperm hücresinden geldiği için, tek yumurta ikizleri aynı DNA’ya, aynı cinsiyete ve neredeyse aynı görünüme sahip olacaktır.

5. Döllenmiş yumurta rahime yerleşir

Yumurtlama noktasında uterus duvarı kalındır. Herhangi bir komplikasyon olmaksızın, döllenmiş yumurta (embriyo), kalınlaşmış uterus duvarına “yapışarak” uterusa yerleşmeye devam etmelidir.

Bir çok uzman, bir kişiyi ancak embriyo rahim duvarına başarılı bir şekilde implante edildikten sonra hamile olarak kabul eder. Başka bir deyişle, implantasyon hamileliğin başlangıcını işaret eder.

Ancak embriyo implant olmayabilir. Acil kontrasepsiyon, rahim içi araçlar (RİA) ve kısırlık, embriyonun implante edilmesini önleyebilir.

6. Acil doğum kontrol hapları ve RİA kürtaj değildir

Standart oral kontrasepsiyon ve acil kontrasepsiyon hapları (“Ertesi gün hapı”) yumurtlamayı önler. Hapı aldığınızda yumurtlamanın zaten gerçekleşmiş olması durumunda, ABD Gıda ve İlaç İdaresi, bunun döllenmiş bir yumurtanın implante edilmesini engelleyebileceğini not eder.

RİA, servikal mukusu kalınlaştırarak çalışır. Bu hem yumurtlamayı önleyebilir hem de spermi öldüren veya hareketsizleştiren bir ortam oluşturarak döllenme olasılığını önleyebilir.

Uzmanlar tarafından yalnızca implantasyon gerçekleştiğinde hamile olarak kabul edildiğiniz için RİA’lar hamileliği sonlandırmaz. Aksine, hamileliğin olmasını engellerler. Uzmanlar, RİA’ların ve acil kontrasepsiyonun kürtaj değil, kontrasepsiyon olduğunu belirtiyor.

RİA’lar ve acil doğum kontrol haplarının her ikisi de son derece etkili doğum kontrol yöntemleridir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, her ikisi de hamileliği önlemede yüzde 99 etkilidir.

7. Dış gebelik Döllenmiş yumurtanın rahim dışına yerleştiği zamandır

Döllenmiş yumurta rahim zarından başka bir yere yuva yaparsa buna dış gebelik denir. Dış gebeliklerin yaklaşık yüzde 90’ı, embriyo fallop tüplerinden birine implante edildiğinde meydana gelir. Ayrıca servikse veya karın boşluğuna da yapışabilir.

Ektopik gebelikler, tüp yırtılmasını önlemek için hızlı tedavi gerektiren tıbbi acil durumlardır.

8. Hamilelik testleri idrarınızda veya kanınızda hCG’yi tespit eder

İmplantasyon gerçekleştikten sonra plasenta oluşur. Bu noktada vücudunuz insan koryonik gonadotropin (hCG) hormonunu üretecektir. Mayo Clinic’e göre, hamileliğin erken evrelerinde hCG seviyeleri her iki ila üç günde bir ikiye katlanmalıdır.

Hamilelik testleri, vücudunuzdaki hCG’yi tespit ederek çalışır. Evde hamilelik testlerinde olduğu gibi idrarınızı test edebilir veya sağlık hizmeti sağlayıcınız aracılığıyla kanınızı test edebilirsiniz. İdrarınızı evde hamilelik testi ile test ediyorsanız, testi idrarınızın en yoğun olduğu sabah olduğu için ilk iş olarak yapın. Bu, testin hCG seviyenizi ölçmesini kolaylaştıracaktır.

9. Hamileliğinizin 1. Haftası, döllenmeden değil, son adetinizin ilk gününden itibaren sayılır.

Gebeliğin “gebelik yaşı”, gebelik süresidir. Hamile olduğunuzu öğrendiğinizde, doktorunuz veya ebeniz hamileliğinizin gebelik yaşını haftalar halinde sayabilir. Çoğu bebek 39 veya 40. haftada doğar.

Birçok insan, gebelik yaşının döllenme ile başladığını, “1. haftanın” hamile kaldığınız hafta olduğunu düşünür, ancak durum böyle değildir. 1. Hafta aslında son adetinizin ilk gününden geriye dönük olarak sayılır. Yumurtlama genellikle adetinizin ilk gününden yaklaşık 14 gün sonra gerçekleştiğinden, döllenme genellikle hamileliğin “3. haftasında” gerçekleşir. Yani, gebelik döneminin ilk iki haftasında aslında hiç hamile değilsiniz.

10. Gebeliğin 9. haftasından itibaren embriyo fetüs olarak kabul edilir.

Embriyo ile fetüs arasındaki fark gebelik yaşıdır. Gebeliğin 8. haftasının sonuna kadar döllenmiş yumurtaya embriyo denir. Tıbbi açıdan, 9. haftanın başından itibaren bir fetüs olarak kabul edilir.

Bu noktada tüm ana organlar gelişmeye başlamıştır ve plasenta hormon üretimi gibi birçok işlemi üstlenmektedir.

Burada ertesi gün hapı türevlerini sürekli kullanım için tasarlanmadıklarını dikkate almak önemlidir. Bu nedenle hatırlanması gereken ilk kural: bu tarz ilaçlar sadece acil ve erken bir şekilde gebeliğin önlenmesi için gerekli bir önlemdir.

 Kullanım Endikasyonları

Acil gebelik önleme, yakınlaşmadan sonra gerekli önlemlerin alınmasını (ertesi gün hapı veya farklı bir acil doğum kontrol yöntemi) içeren, istenmeyen gebeliği önlemeye yönelik bir seçenektir. Acil durumlarda bir kadının ivedilikle aldığı önlemlerdir .Tüm önlemler ne kadar erken tamamlanırsa, etkinlikleri o kadar fazla olabilir. Acil kontrasepsiyonun zamanında kullanılması ile gebelik riski % 98 oranında azalır.

 Acil doğum kontrolü yöntemlerine başvurular genellikle şu durumlarda olur:

– Prezervatifte bir delinme ya da sızıntı var ise;

– Kaçırılan doğum kontrol hapı alımı 2 veya daha fazla gün ise;

– Vajina içerisine bilerek ya da bilmeyerek boşalma meydana geldi ise;

Acil kontrasepsiyon yöntemleri yumurtlamayı ve döllenmeyi önlemek ve yumurtanın implantasyonunu yani embriyonun tutunmasını önlemek için kullanılır. Bu tür önleyici tedbirler kürtajla karıştırılmamalıdır. Kürtaj, döllenmiş ve rahim duvarına tutunmuş  yumurtanın çıkarılması anlamına gelir – ortaya çıkan ve gelişen gebelik kesintiye uğrar. Aynı zamanda, acil kontrasepsiyon yöntemleri, gebeliğin kendisini önlemek için tasarlanmıştır.

Hamilelik nasıl önlenir?

Ülkemizde uygulanan acil hamilelik önleme yöntemleri için 4 farklı seçenek mevcuttur

– KOK’ler (kombine oral kontraseptifler – karma doğum kontrol hapları );

– Levonorgestrel içeren ertesi gün hapları

– Ulipristal asetat içeren ertesi gün hapları

– Rahim içi cihazlar

İlaçların etkinliğini etkileyen uygulama zamanı, adet döngüsü aşaması, kadının vücut kitle indeksi bir dizi faktör vardır. Rahim boşluğuna yumurta implantasyonu döllenmeden yaklaşık 5 gün sonra gerçekleşir ve 1 haftada tamamlanır. İmplantasyon süreci bittiğinde, acil kontrasepsiyon kullanmanın bir anlamı yoktur. Artık etkili olmayacaktır. Muhtemel bir hamilelik ancak korunmasız cinsel ilişkiden sonraki ilk iki ile üç gün içinde önlenebilir. Unutulmamalıdır ki, bir kadının genital sistemindeki sperm canlılığı 3 ile 7 gün arasında iken döllenmemiş bir yumurta bir güne kadar kadın genital sistemi içerisinde sağ kalabilir

Hamileliği önlemek için hangi ilaçların daha iyi olduğu sorusuna cevap vermek imkansızdır. Önemli olan bunları zamanında uygulamaktır. İlaç kullanımı ne kadar erken olursa o kadar etkili olur. Levonorgestrel, sentetik bir progestojen türevidir. Buna dayanan ilaçların etkisi, yumurtlamayı engelleme ve aynı zamanda spermi hareketsizleştirme yeteneğinden kaynaklanmaktadır ve en az yan etkili seçeneklerden biridir.

 Acil gebelik önlemek için bir yöntem kullanmak gerekliyse, aşağıdaki tavsiyelere uyulmalıdır:

– Cinsel ilişkiden sonraki ilk  3  gün içinde ertesi gün hapı kullanılmalıdır (en ideali ilişkiden 12 saat içinde kullanılmalıdır.

– Korunmasız cinsel ilişkiden sonra üç günden fazla zaman geçtiyse, bir rahim içi cihaz (spiral) taktırılmalıdır

– Acil kontrasepsiyon ilaçları 6 ayda bir defadan fazla kullanılmamalıdır ;

– Tıbbi ürünlerle ilgili talimatlara kesinlikle uyulmalıdır ;

– Adet döngüsü gecikirse, hemen gebelik testi yapılmalıdır;

AK, adet döngünüzün uzunluğunu etkileyebilir, yani bir sonraki adetiniz normalden daha geç veya daha erken gelebilir. Genellikle, bir hafta öncesinden bir hafta sonrasına kadar herhangi bir zamanda olabilir.

Ancak herkes farklıdır ve adetinizin gelmesi daha da uzun sürebilir.

İlk adetiniz nasıl olacak?

Ertesi Gün Hapı‘de bulunan hormonlar, bir sonraki adet döneminizi çeşitli şekillerde değiştirebilir. Bazı insanlar hiçbir değişiklik fark etmeyebilirken, diğerleri farklı sürelerden daha ağır kanamaya kadar her şeyi bildirmiştir.

Zamanlama

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra ilk adetinizin ne zaman geleceğini tam olarak tahmin etmek zor. Bazı insanlar normal zamanda adet görürken, diğerleri bunu beklenenden birkaç gün önce veya sonra yaşarlar.

Bazı araştırmalar, adet döngünüzde Ertesi Gün Hapı’nı ne kadar erken alırsanız, bir sonraki adetinizin de o kadar erken olacağını öne sürüyorlar. Ancak, bu kesin olarak kanıtlanmamıştır.

Süre

Tıpkı zamanlamada olduğu gibi, adet döneminizin süresi de değişebilir. Ancak, her zamanki gibi aynı miktarda sürmesi ihtimali vardır.

Araştırmalar, hem yumurtlamadan önce hem de adet döngüsünde daha sonra AK almanın normalden daha uzun bir süreye sahip adet günlerine neden olabileceğini bulmuştur.

Genel özellikler

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra normalden daha hafif veya daha ağır kanama fark edebilirsiniz.

Ertesi Gün Hapını ayda birden fazla veya tek bir adet döngüsünde birden fazla kullandıysanız, kanama yoğunluğundaki değişiklikler daha olası olabilir.

Diğer semptomlar

Ertesi Gün Hapı, mide bulantısından baş ağrısına kadar değişen yan etkilere neden olabilse de, bu semptomlar genellikle 24 saat sonra kaybolur.

Bu nedenle adetiniz geldiğinde normal kramplar ve hassasiyetten başka bir şey hissetmeyebilirsiniz. Ancak adetiniz normalden ağırsa, kendinizi yorgun hissedebilir ve enerji eksikliği hissedebilirsiniz.

Kullanılacak adet ürünleri

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki ilk adet döneminde normal adet ürünlerinizi kullanabilirsiniz. Ancak özellikle ağır dönemler, tampon ve ped gibi çift katmanlı koruma gerektirebilir.

Adet Kanamanızı Ertesi Gün Hapı’na bağlı kanamadan farklı kılan nedir?

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra hafif kanama veya lekelenme olması normaldir. Sizin de başınıza gelmesi genellikle endişelenecek bir şey değildir.

Lekelenme, AK hapının vücudunuzda saldığı ekstra hormonların bir yan etkisidir. Ancak aynı zamanda erken hamileliğin bir işareti olabilir, bu nedenle adet döngünüzü takip etmeye çalışın ve emin değilseniz hamilelik testi yapın.

Zamanlama

Ertesi Gün Hapını aldıktan birkaç gün sonra kanama olma eğilimindedir. Ancak bazı kişilerde lekelenme hiç görülmeyebilir.

Süre

Bir veya iki gün sürebilir, ancak daha uzun süre kalabilir. Her şeyde olduğu gibi, cevap Ertesi Gün Hapı hormonlarının vücudunuzu ve döngünüzü nasıl etkilediğine bağlıdır.

Genel özellikler

Lekelenme gerçek bir adet dönemi gibi görünmeyecektir. Bunun yerine, çok daha hafiftir ve genellikle tuvalet kağıdında veya iç çamaşırınızda birkaç kan lekesi olarak görünür. Renk pembe ve kırmızıdan kahverengiye kadar her şey olabilir.

Diğer semptomlar

Ertesi Gün Hapı’na bağlı kanama normal adet kanamanızdan farklı olduğu için şiddetli kramplar gibi tipik adet belirtileri yaşamanız pek olası değildir.

Bununla birlikte, aşağıdakiler gibi bir veya daha fazla Ertesi Gün Hapı yan etkisi ile gelebilir:

• mide bulantısı
• karın ağrısı
• tükenmişlik
• baş ağrısı
• baş dönmesi
• göğüslerde hassasiyet
• kusma
• ishal

Bunlar birkaç günden fazla sürmemelidir.

Kullanılacak adet ürünleri

Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra oluşabilecek kanama genellikle çok hafiftir, bu nedenle ağır adet korumasına ihtiyacınız olmaz. Ancak iç çamaşırınızın içine sızabileceğinden endişeleniyorsanız, bir astarlı külot giymeyi düşünebilirsiniz.

Ertesi Gün Hapı’nin işe yarayıp yaramadığını başka nasıl anlayabilirsiniz?

Ertesi Gün Hapının işe yarayıp yaramadığını bilmenin regl dönemini beklemekten başka yolu yoktur.

Lekelenme veya hafif kanamanın adet ile aynı şey olmadığını unutmayın, bu nedenle her iki şekilde de bilmeden önce birkaç hafta beklemeniz gerekebilir.

Ertesi Gün Hapı neden döneminizi bu şekilde etkiler?

Ertesi Gün Hapı, bir yumurtanın salınmasını durdurarak hamileliği önlemek için levonorgestrel adı verilen sentetik bir hormon kullanır.

Levonorgestrel doğum kontrol haplarında bulunur, ancak Ertesi Gün Hapı vücudunuzun doğal hormon seviyelerini değiştirebilecek daha yüksek bir doz içerir.

Ekstra hormonlar da adet döngüsünü etkileyerek daha erken veya gecikmeli bir adetin yanı sıra daha ağır veya daha hafif kanamaya neden olabilir.

Ya beklenenden daha uzun sürdüyse ve hala adet olmadıysanız?

Ertesi Gün Hapı’nin adet döneminizin zamanlamasını etkilemesi normaldir. Ancak, normalden bir hafta sonraysa veya Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonraki 3 hafta içinde hala gelmediyse, hamile olma olasılığınız vardır.

İşe yaramadığını düşünüyorsanız ne yapmalısınız?

Levonorgestrel içeren AK hapları, cinsel ilişkiden sonraki 24 saat içinde alındığında hamilelik şansını yüzde 95 oranında azaltabilir. Hap, cinsel ilişkiden 24 ila 72 saat sonra alınırsa, bu yüzde 88’e düşer.

Ertesi Gün Hapı’nin işe yarayıp yaramadığından emin değilseniz, hamilelik testi yapmalısınız. Döngünüzü takip ediyorsanız ve adetinizin en az bir hafta geciktiğini biliyorsanız, hemen bir tane test satın alın.

Ancak adet döngünüzün neresinde olduğunuzdan emin değilseniz, hamilelik testi yapmadan önce Ertesi Gün Hapı’nı aldıktan sonra 3 hafta bekleyin.

Hamilelik testleri, gebe kaldıktan yalnızca birkaç gün sonra üretilen insan koryonik gonadotropin (hCG) adlı belirli bir hormon türünü tespit eder. Bu yüzden çok erken almak yanlış bir sonuç verebilir.

Testiniz negatif çıkarsa, adetinizin gelip gelmediğini görmek için birkaç hafta daha bekleyin. Olmazsa, başka bir hamilelik testi yapın ve sonuç bir kez daha negatif çıkarsa gecikmeli adetler hakkında tavsiye almak için bir doktora gidin.

Sonuç pozitifse, bir doktor randevusu alın. Hamileliğinizi onaylayabilecek ve hem tıbbi hem de cerrahi kürtajlar dahil olmak üzere mevcut tüm seçenekler hakkında sizinle konuşabileceklerdir.

Sonuç olarak

Ertesi Gün Hapı insanları farklı şekillerde etkiler, bu nedenle adet döngünüzün değişip değişmeyeceğini tahmin etmek imkansızdır.

Ancak, Ertesi Gün Hapı sonrası ilk döneminizi normalden bir hafta önce veya sonra geçirmek endişelenecek bir şey değildir. Ve bu değişikliklerin yalnızca geçici olduğunu unutmayın, çünkü döngünüz bir sonraki sefer kendi kendine düzelmelidir.

Hâlâ erken veya geç adet görüyorsanız veya anormal kanama seviyeleri yaşıyorsanız, bir doktor veya başka bir sağlık kuruluşu ile konuşmalısınız.